Dit jaar maakten de Storm-van der Chijs-lezing en -uitreiking deel uit van het afscheidssymposium voor prof. dr. Anke Niehof, dat bedoeld was om haar te eren voor haar inzet voor de bevordering van de positie van vrouwelijke wetenschappers en genderstudies aan Wageningen University.

Vrouwen aanmoedigen om een wetenschappelijke loopbaan na te streven
De stipendia zijn bedoeld als erkenning voor de kwaliteit van het werk van de winnaars en tevens als aanmoediging om een wetenschappelijke loopbaan na te streven. De stipendia, waarvan er doorgaans één wordt gefinancierd door de Raad van Bestuur van Wageningen UR, bedragen 1.500 euro. Ze zijn bedoeld voor verdere internationale profilering in de vorm van een bezoek aan een buitenlandse wetenschappelijke conferentie of instelling.

Prof. dr. ir. Johan van Arendonk, Dean of Sciences, vertegenwoordigde de jury, die was samengesteld uit leden van het college voor promoties. De overige juryleden waren prof. dr. ir. Tur Mol, prof. dr. Sacco de Vries en prof. dr. ir. Pierre de Wit. Van Arendonk benadrukte de kwaliteit van de door hun begeleiders genomineerde kandidaten. Hij prikkelde de winnaars met het nieuws dat twee voormalige stipendiumwinnaars recentelijk cum laude zijn gepromoveerd! Om prof. dr. Anke Niehof te eren voor haar bijdragen op dit gebied, was zij eveneens uitgenodigd en mocht zij de stipendia aan de winnaars uitreiken. Uiteraard had zij ook voor elk van hen een paar lovende en aanmoedigende woorden.

Diverse disciplines
De criteria voor de stipendia – het onderzoek moest vernieuwend, interdisciplinair en internationaal zijn, en een brug slaan tussen wetenschap en samenleving – werden het meest teruggevonden in het werk van Nora Sutton van de sectie Milieutechnologie. Het eerste stipendium werd aan haar toegekend vanwege haar onderzoek naar sanering  van vervuilde bodems. In haar onderzoek combineert zij diverse disciplines en bespreekt zij mogelijke toepassingen in internationale contexten waarbij vele groepen belanghebbenden betrokken zijn. Het tweede stipendium ging naar Anne van Loon van de leerstoelgroep Hydrologie en Kwantitatief Waterbeheer, met name voor haar werk aan de ontwikkeling van methoden voor meer inzicht in en beter beheer van droogte en waterschaarste. Het derde stipendium werd gegund aan Natalie Theeuwes van de leerstoelgroep Meteorologie en Luchtkwaliteit voor haar onderzoek naar een interdisciplinaire benadering waar meerdere belanghebbenden bij betrokken zijn en die gericht is op de ontwikkeling van maatregelen in stedelijke gebieden ter beperking van de effecten van klimaatverandering op warmte en daaruit voortvloeiende gezondheidsproblemen. Verder is er nog een certificaat met eervolle vermelding uitgereikt aan Susan Boonman-Berson van de leerstoelgroep Bos-en Natuurbeleid. Het certificaat gaat vergezeld van een klein stipendium omdat haar onderzoek volgens het juryrapport zeer dicht bij de andere in de buurt kwam. Dit onderzoek richt zich op een interdisciplinaire benadering om de verschillende gezichtspunten ten aanzien van natuurbeheer bijeen te brengen, met name ten aanzien van conflictsituaties tussen mens en natuur. De vier promovendi vertegenwoordigen tezamen een breed scala van de onderzoeksgebieden van Wageningen UR.

Veel vrouwelijke promovendi
In haar inleiding op de uitreiking van de stipendia besprak Dr. Margreet van der Burg, voorzitter van het Storm-van der Chijs Fonds, wederom de huidige stand van zaken met betrekking tot het lage percentage vrouwen op wetenschappelijke (bestuurs)posities. Allereerst bedankte zij de begeleiders die de vrouwelijke promovendi hadden genomineerd, voor de aanmoedigende rol die zij hebben gespeeld door deze kandidaten hun professionele steun te geven. Zij verwees naar de meest recente cijfers (van augustus 2012) van Wageningen UR, waaruit blijkt dat de vooruitgang zeer bescheiden is. Zij riep daarom ook op hier nog meer bovenop te zitten. Zij benadrukte tevens het belang daarvan door te wijzen op de recente afname van de hoeveelheid vrouwen op specifieke hogere wetenschappelijke functies, met name voorzitterschappen. Gelukkig kon ze ook aan aantal veelbelovende statistieken melden: 56% van de promovendi aan Wageningen UR is vrouw en binnenkort gaat een groot deel van de zogeheten babyboomgeneratie, voornamelijk mannen, met pensioen. Om een echt goed resultaat te behalen zal er toch nog meer door middel van promotie- en selectiebeleid en -procedures moeten worden gedaan om het bewustzijn te vergroten. Van der Burg riep daarom nogmaals op tot een gezamenlijke, op alle managementniveaus ondersteunde inspanning om een taakgroep in het leven te roepen die beoordeelt of initiatieven van elders aan Wageningen UR kunnen worden toegepast, die de uitvoering en de beoordeling van het beleid en de praktijk van Wageningen UR bewaakt en tegenstrijdige beleidsmaatregelen en praktijken aan de kaak stelt.

Bron: Wageningen UR

In Nederland wordt een theepot meteen geassocieerd met een ‘theekransje van vrouwen die praten over koetjes en kalfjes en verder geen (professionele) ambities hebben’.

Theepotje – vrouwen – theemutsen – ‘watjes’, slappelingen – niet bij de tijd – huisvrouwen die verder niets om handen hebben. Zeg ‘theemuts’ en alle clichés over zorg, warmte, huiselijkheid en moeders die na schooltijd thuis met de theepot zitten te wachten, of juist niet, en zich daar dan schuldig over voelen, borrelen spontaan op.

En VWI wil juist zich profileren als netwerk van vrouwen met professionele ambitie, die ook oog hebben voor andere aspecten van de vrouw en zoeken naar de juiste balans tussen werk en privé. Maar het theepotje past niet in dat beeld en wat precies de andere aspecten zijn is ook niet duidelijk. Toch wil het VWI ook niet alleen de strijd voor emancipatie van vrouwen uitvoeren. Het gaat juist om de balans en diversiteit.

Even Google’en:

`De Nederlandse humanist Harry Kunneman introduceert de ‘theemuts’ als icon voor de overgang van de ‘moderne tijd’ naar wat de ‘postmoderne tijd’ en verder `Vroeger was er de theemutscultuur. Moeder zit om 4 uur klaar met de thee en een schotel Maria-biscuitjes als de kinderen thuiskomen van school’.

En hoe is dat nu in de moderne progressieve tijd?

Het theedrinken heeft eind 20e eeuw / begin 21e eeuw een negatieve beeldvorming gekregen in relatie tot vrouwen(emancipatie). Bijvoorbeeld in het artikel ‘Vrouwenverenigingen timmeren serieus aan de weg: “Het zijn geen theekransjes die we houden” ‘ in VON-info uit 1992. Ook de discussie over (buitenshuis) werkende moeders en thuisblijfmoeders wordt in verband gebracht met theedrinken. Zie de titel van het artikel ‘Moeders niet terug achter het theelicht, maar waar dan wel?’ over het emancipatiebeleid van de overheid (Opzij 1996). Of ‘De angst voor de theemuts: waarom Opportunity [in Bedrijf] nog niet veel bereikt heeft’ (Avanta 2001) over de doorstroming van vrouwen naar topfuncties. Het aspect theedrinken wordt alleen in de titel aangestipt, iedereen snapt blijkbaar de historische lading. Waarschijnlijk er is iets verkeerd met de thee.

Even verderen Google’en:

`In het verre oosten werd thee gebruikt door mensen die betere resultaten wilden bereiken tijdens het mediteren, en later werd het geïntroduceerd in de aristocratische kringen. Sinds enige tijd konden alleen mensen met een hoge positie in de keizerlijke hoven en gekozen priesters thee drinken op een regelmatige basis. Toen thee voor het eerst werd geïntroduceerd in Engeland in het midden van de jaren 1600, werd de consumptie beperkt door de hoge kosten. De thee werd geserveerd in koffiehuizen uitsluitend voor mannen. Tot op de dag van vandaag zijn in vele landen theehuizen alleen toegankelijk voor mannen’.

Dus er is niets mis met thee en thee drinken. Elke land heeft zijn gewoontes toch ken ik weinig regio’s  waar thee drinken of het theepotje zo negatieve wordt gezien als in Nederland. Maar is het een echte traditie/cultuur en moeten wij het zo doorgeven aan onze kinderen?

Mijn progressieve hoog opgeleide dochter heeft vorig jaar een dochtertje gekregen. Zij zorgt nu voor mijn kleindochter en zoekt werk. Maar  beiden vrouwen hebben veel geluk – zij wonen in London en daar hebben zij High Tea. Dus zij worden nooit ‘Theemutsen’ genoemd. Voor mij is het minder leuk. Er bestaat reëel gevaar dat ondanks mijn studie en werk ik toch een`Theemuts’ wordt genoemd. Wat is mijn redding en wat is wijsheid?

Misschien moeten wij ons eerst bevrijden van niet reële angsten? Er is niets mis met vrouw zijn, moeder zijn en thee drinken.  En elke ambitieuze vrouw moet ruimte hebben om onafhankelijk te kunnen denken en gewoon thee te kunnen blijven drinken met kinderen of zonder kinderen, met vrienden of alleen.

Ewa Wietsma, bestuurslid VWI

En dan gebeurt er dit: krijg ik juist energie van de power van vrouwen. Nog wel bij vrouwen die deels al niet meer in het werkzame leven staan.

Jong voelde ik me. Zo jong. Ze zeiden het ook nog: wàt? Van ’82? (Aankomst in Wageningen). Allemaal Wageningse vrouwen van voor mijn tijd. Ooit lid van het VWI, misschien wel nog steeds. Dat vroeg ik niet.

Ik kende ze. Eigenlijk allemaal, vooral van gezicht. Met vrijwel geen had ik ooit een woord gewisseld. Volgens mij. Ze waren gelijk gebleven, hooguit een rimpel meer, een wat loshangend vel of iets meer gekromd.

In een hoekje van de grote tafel zat ik. En dompelde mij onder in het praten om mij heen. De energie sprankelde tussen ze in. Stevige energie, ik voelde me haast verloren. Van vrouwen die weten wat het leven waard is. Die staan voor wat zij waard zijn. Allemaal een goede baan of een goede baan gehad. Vrouwen die niet over zich heen laten lopen. Benijdenswaardig.

Mijn tijd kwam. Ik vertelde, over mijzelf, over wat we gingen doen en liet ze werken. Ze waren stil, luisterden bereidwillig. Ze leerden graag, gaven gretig antwoord op de vragen die ik ze stelde. Hielden braaf hun mond als ik ze in de rede viel als ik vond dat ze te veel uitweidden. Het leek wel of hun energie op mij was overgegaan. Die stevige energie, de energie van: hier ben ik.

Stiekem luisterde ik af, terwijl zij elkaar een stukje, heel klein stukje van hun levensverhaal vertelden. En ik brak in zodat de verhalen helemaal los kwamen. Wat een prachtverhalen. Wat een prachtvrouwen.

Vol levenslust ging ik naar huis. Zo kan het dus, met vrouwen onderling. Met een man erbij was het vast niet zo sprankelend geweest. Dat geloof ik echt.

Leonore Noorduyn, deschrijfster.nl.
Reacties zijn welkom, mail naar Leonore@deschrijfster.nl

Lees hier de eerder verschenen columns nog eens terug.

Daarnaast ben je sociaal vaardig, flexibel, nieuwsgierig, handig en neem je initiatief. Uitgangspunt is belangstelling voor het onderwerp: wat beweegt vrouwen van nu, van verschillende afkomst, leeftijd en cultuur?

De duur van de stage is minimaal 20 weken en is in principe voor 40 uur per week (in overleg is eventueel 32 uur per week mogelijk). Startdatum begin september 2013.

Lees alles over deze stage hier op de site van Women Inc.!

“Een onderzoeker is voortdurend bezig met problemen oplossen.” Pieternel leidt o.a. een internationaal, meerjarig onderzoeksproject waarin de productie van waterstof uit biomassa wordt onderzocht.

Waterstofproductie
“Waterstof is een hele interessante energiedrager,” vertelt Pieternel enthousiast, “Waterstof was en is nog steeds eigenlijk het terrein van ingenieurs, fysici en chemici. Voorheen keken ze me vaak aan of ik gek was als ik op bijeenkomsten vertelde dat ik onderzocht hoe je waterstof met bacteriën kunt maken.”  Anno 2013 is er meer interesse voor waterstofproductie door fermentatie van biomassa. Pieternel coördineert een omvangrijk internationaal team, het derde op een rij in de vijfjarige Europese kaderprogramma’s. En passant ontdekte ze dat een bijproduct van de waterstofproductie heel geschikt is om strooizout van te maken. “Bij de productie van waterstof uit biomassa komt acetaat vrij dat omgezet kan worden in caliciummagnesiumacetaat, een ‘groen’ alternatief voor pekel  ,” vertelt Pieternel, “het idee lag al jaren op de plank, tot de provincie Gelderland met de BioBesttender kwam. Daar paste het heel mooi in.”

Leerstoel Maleisië
Vanwege haar kennis en kunde op het gebied van fermentatie en waterstofproductie , is Pieternel gevraagd leerstoelhouder te worden van UKM-YSD-leerstoel in Maleisië. De leerstoel wordt bekostigd door de Universiti Kebangsaan Malaysia en de Sime Darby Foundation, genaamd naar een hele grote palmolieproducent. Deze leerstoel  is gericht op een duurzame ontwikkeling van de palmolieindustrie in Maleisië. “Dat land heeft een gigantische palmolieindustrie,” vertelt Pieternel, “de vette, zwarte rook die vrijkomt bij het verbranden van de restfracties van de palmolieproductie, vormt een groot milieuprobleem in het land. We zoeken naar een zinnige toepassing van die restfracties, zodat verbranden niet meer nodig is.”

Shell
In haar carrière tot nu toe, heeft Pieternel profijt gehad van haar internationale ervaring en haar brede achtergrond. Ze studeerde Moleculaire Wetenschappen in Wageningen, en promoveerde bij de vakgroep Microbiologie. Na haar promotie kreeg ze een aanbieding bij DSM in Geleen en bij Shell in Engeland. “Ik koos voor Engeland. Mijn man, een liefhebber van motorsport, zag dat wel zitten, omdat Engeland een motorsportland is,” vertelt Pieternel, “ik heb er een hele leuke tijd gehad. Toen ik besloot te stoppen met het werk voor Shell, kreeg ik prompt een loonsverhoging van twaalfenhalf procent aangeboden!”

Chips
Na haar tijd bij Shell, startte ze als onderzoeker bij DLO. “Het begon met een onderzoek naar de oorzaken van verzoeting van aardappelen bij opslag in de kou,” zegt Pieternel, “het was in de tijd dat conserveren met chemicaliën onder druk stond. Daarom werden aardappelen gekoeld bewaard, maar onder die omstandigheden maken ze een soort antivries aan. Op zich geen probleem, tot je er chips van wilt maken: die worden zwart en bitter. Ik had niet zoveel met chips, maar vond het wel interessant uit te zoeken wat de trigger was voor dit mechanisme. Waterstofproductie uit biomassa als duurzame energiedrager ligt qua onderwerp veel dichter bij me. Het rapport van de Club van Rome, ‘Limits to Growth’,  heeft een grote indruk op me gemaakt, al in 1972.”

Sparring partner
Promovendi met de ambitie onderzoeker te worden, kunnen volgens Pieternel het beste hun belangstelling volgen. “Verwerf internationale ervaring, zorg ervoor dat je je talen beheerst en verzorg je presentaties goed. Dan komen mensen naar je toe, word je uitgenodigd voor congressen en bijeenkomsten en dat is het begin. En zoek een goede sparring partner. Ik heb  iemand waar ik het ècht heel goed mee kan vinden, waar ik mee kan sparren of even stoom bij af kan blazen over de meest uiteenlopende zaken die op je af kunnen komen. Heel belangrijk.”

Tekst: Monique Jonker. Reacties of ideeën kun je mailen.

The ‘Grab your chance’ committee is pleased to announce two upcoming events in 2013 and another one in 2014. The official invitation for the first of these event will follow at the end of May 2013.

• * 13th of June 2013 : Queen’s Palace (19 hrs – 22 hrs)
• * 3rd of October 2013 : King’s Castle (19 hrs – 22 hrs)
• * January 2014  : Queens & Kings Get-Together

Location: Impulse at Wageningen Campus

The New Year’s Gathering on Wednesday 16th of January 2013 was the kick-off for the theme ‘Grab your chance!’. Under this theme VWI is organizing in 2013 and 2014 a series of activities and meetings to raise more awareness for gender equality and to stimulate Wageningen University and Research centre (Wageningen UR) and it’s employees (male & female) to create better opportunities for female talent. VWI wants to challenge Wageningen UR to show that she really cares about quality of life!

For all activities under ‘Grab your chance!’ English will be the main language, because of the international environment at Wageningen UR and the importance of this subject for all employees. More information about ‘Grab your chance!‘.

Feel free to share the pre announcement of these events with your friends & colleagues (male & female) who may be interested to participate in these events. If you want to subscribe to our electronic news updates please send an e-mail to vwi@vwi-netwerk.nl.

Josette Dijkhuizen heeft van ondernemerschap voor vrouwen haar business gemaakt. Als ondernemer, coach, schrijver, onderzoeker en dit jaar ook nog eens Nederlandse Vrouwenvertegenwoordiger voor de VN heeft ze een verhaal te vertellen. Vooraf aan de Algemene Ledenvergadering  van 13 april 2013 vertelde ons haar verhaal.

Haar verhaal is het verhaal van alle vrouwen in Nederland en daarbuiten. We weten allemaal dat diversiteit werkt, daar zijn onderzoeken genoeg naar gedaan. De bewijzen liggen op tafel, maar toch blijft het werk van veel vrouwen onzichtbaar. Daarmee wil ze overigens niet zeggen dat het betekenisloos is. Maar toch: er zijn weinig vrouwen in grote bedrijven, er zijn weinig voorbeeldvrouwen in topposities. Om een substantiële verandering te bewerkstelligen in de samenleving is een kritische massa nodig van 30%. Maar vrouwen die zich begeven in het old-boys-network voelen zich er niet thuis en haken af. Er worden daarom ook steeds vaker clubs voor vrouwelijke ondernemers opgericht. Maar deze vrouwenclubs hebben dan weer geen contact met elkaar. Om de kritische massa van 30% te halen is het belangrijk dat vrouwenclubs elkaar gaan opzoeken en elkaar gaan versterken. Vrouwen moeten investeren in zichtbaarheid, ook en vooral in mannennetwerken!

Het VN vrouwenvertegenwoordigerschap is een positie in de wereld die echt gezien wordt, want  Nederland is het enige land met een vrouwenvertegenwoordiger. Het is een eervolle functie die in november wordt afgesloten met een statement in de vergadering van de VN. Emancipatie mag dan in Nederland niet meer rekenen op sympathie, wereldwijd is de positie van vrouwen niet zo florissant. De aandacht voor vrouwenemancipatie mag daarom niet verslappen.

Josette breekt een lans voor volwaardig ondernemerschap voor vrouwen. En als ze spreekt van ondernemers, dan horen ondernemende werknemers met een baan daar ook bij. Vrouwen worden  nog te veel geassocieerd met klein ondernemerschap en micro-krediet, vindt ze. De tijd is rijp voor vrouwen om voor zichzelf een zichtbare plek in te nemen in de samenleving. Vrouwen zijn met name sterk in betekenis geven voor zichzelf, voor hun omgeving en voor de samenleving.  Daarbij horen competenties als verbinding, initiatiefkracht, out of the box denken en passie.  En dat zijn kwaliteiten waarover vrouwen net zo goed beschikken als mannen. Vrouwen zijn goed in klantrelaties, ze weten veel van hun klanten omdat ze oprecht geïnteresseerd zijn. Bedrijven van vrouwelijke ondernemers zijn bovendien stabieler, want vrouwen nemen minder risico’s. Vrouwen hebben over het algemeen meer drempels om een nieuwe stap te nemen in hun bedrijf, ze investeren veel in opleiding en starten pas als ze denken dat we het kunnen. Is dat erg? Nee, natuurlijk niet. De kracht van de onderneming zit in jezelf. Dat is voor mannen niet anders dan voor vrouwen. Wat je nodig hebt om succesvol te zijn (en wat succes is bepaal je zelf) is Visie (weten waar je naar toe gaat), Durf (pro-actief en behoorlijk eigenzinnig) en Doorzettingsvermogen (leren van je uitglijers, niet opgeven). En ondernemerschap is niet aangeboren! Je kan het dus leren, met vallen – opstaan – en weer doorgaan. Dat is dan ook direct de titel van haar nieuwe boek. Wil je meer weten over het ondernemersgen (dat dus niet bestaat) lees dan haar boek ‘Het ondernemersgen, heb jij het in je?’

Karine de Laat, bestuurslid VWI

Voorzitter Wytske Dijkstra opende de Algemene Ledenvergadering in Cafe Colors in Wageningen met de oogst van 2012:
Durf te ondernemen.
Het bestuur heeft vooral geïnvesteerd in zichtbaar zijn. Een lijn die ook zal worden doorgezet in 2013.

Zichtbaar maken wie we zijn en wat we doen komt ook tot uitdrukking in de nieuwe website, die tijdens de vergadering werd gelanceerd. De website geeft nu een beter overzicht, maakt meer gebruik van beelden en de informatie is weer up-to-date.

In 2012 heeft het bestuur veel geïnvesteerd in andere netwerken, zoals VHTO, Women Inc. en  binnen Wageningen University. Ook zijn we actief geworden op social media. Verder experimenteert het bestuur met Engelstalige bijeenkomsten, zoals in het kader van Grab Your Chance.  De oogst van 2012 is rijk en er zal opnieuw gezaaid worden, want in 2014 bestaat het VWI 25 jaar. Dit vijfde lustrum zal groots gevierd worden.

De Ledenvergadering heeft goedkeuring verleend aan de jaarrekening van 2012. De complimenten over de inzet van het bestuur en resultaten zijn dankbaar in ontvangst genomen. Na afloop ging het gezelschap over tot een geanimeerde borrel.  Klik hier voor het Jaarverslag 2012